Deze website is zodanig opgezet dat je onderzoek kunt doen naar verzetsstrijders uit een aantal plaatsen in Nederland. In het hoofdstuk De gevangenen vind je onder Zelf onderzoek doen, de verzetsstrijders over wie je met zekerheid gegevens kunt vinden in het archief en de bibliotheek in de geboorteplaats van de verzetsstrijder. Neem als het even kan iemand uit je eigen woonplaats of uit de nabije omgeving. Maak een uitdraai van de onderzoekstips van 'jouw' verzetsstrijder en neem die mee naar het archief en de bibliotheek. Kom je er zelf niet uit? Vraag dan hulp aan de medewerker van het archief of de bibliotheek.

Je hoeft je onderzoek niet te beperken tot één persoon uit de rubriek Zelf onderzoek doen. Je kunt in de database zoeken naar andere verzetsstrijders uit dezelfde plaats. Wanneer je de onderzoekstips van de eerste verzetsstrijder toepast op een andere verzetsstrijder uit dezelfde plaats kom je misschien tot een verrassend resultaat. Let bij je keuze van de tweede persoon op de onderschriften bij de foto's. Daarin zitten vaak aanknopingspunten naar meer informatie.
In de database kun je stuiten op een familielid dat ook in het verzet zat. Bijvoorbeeld vader en zoon Verseveld, de broers Lodo en Gerard van Hamel, broer Richard en zus Rita Barmé, de zusters Titia en Johanna Gorter, of het echtpaar Louise en Hendrik Ero-Chambon.
Je kunt het onderzoek naar een overleden gevangene uit de Doodenboeken ook uitbreiden met een onderzoek naar een verzetsstrijder die de oorlog wel overleefde en bijvoorbeeld in dezelfde verzetsgroep zat. Bijvoorbeeld Geuzenlid Sebil ("Bill") Minco, die gratie kreeg terwijl vijftien andere Geuzen (Bernard IJzerdraat) ter dood werden gebracht. Of Corrie ten Boom, die het concentratiekamp Ravensbrück overleefde terwijl haar zuster Betsie daar omkwam.
Let op: je kunt hierbij veel geluk hebben en op veel archiefdocumenten, boeken en andere bronnen stuiten. Maar het kan ook zijn dat over de persoon die je zoekt heel weinig of helemaal niets meer te vinden is dan alleen wat persoonsgegevens. Overleg dus altijd met je docent voordat je hieraan begint.

Je kunt ervoor kiezen om je werkstuk te schrijven over een verzetsstrijder en de verzetsgroep waartoe hij of zij behoorde. Bijvoorbeeld de Stijkelgroep , een plaatselijke afdeling van de Hulp aan Onderduikers (LO), de Landelijke Knokploegen (LKP), of een communistische groep. Bij zo'n onderzoek moet je veel extra achtergrondinformatie lezen. Kijk dus uit dat je onderzoek niet te groot wordt.
Tip: sommige verzetsstrijders zijn op dezelfde dag en plaats gefusilleerd. Dat kan erop duiden dat ze tot dezelfde groep behoorden (zoals de leden van de Stijkelgroep), of dat ze naar aanleiding van dezelfde gebeurtenis hun leven hebben verloren (bijvoorbeeld de executies op 8 maart 1945 als represaille voor de aanslag op SS-Obergruppenführer Hans Rauter bij Woeste Hoeve). Als je onderzoek gaat doen naar mensen die op dezelfde dag zijn gefusilleerd is de website van de Waalsdorpervlakte een goed uitgangspunt.

Je kunt onderzoek doen naar een verzetsstrijder en het type verzet dat hij of zij pleegde: gewelddadig verzet of juist niet, vanuit Engeland georganiseerd, door studenten of kunstenaars opgezet, religieus geïnspireerd, bestemd voor joodse onderduikers of mannen die de Arbeitseinsatz wilden ontduiken, de ondergrondse pers.
Ook hier geldt dat je bij zo'n onderzoek veel achtergrondinformatie moet lezen in boeken, artikelen en op websites. Kijk daarom uit dat je onderzoek niet te groot wordt.

In de Doodenboeken staan de portretten van ruim 20 vrouwen. In de database kun je op de term 'vrouwen' zoeken. Je kunt een van hen of een aantal van hen als uitgangspunt nemen voor je onderzoek. Bijvoorbeeld de zusters Ten Boom, van wie Corrie de oorlog overleefde en Betsie niet.
Informatie over vrouwelijke verzetsstrijders is ook te vinden bij het Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de vrouwenbeweging in Amsterdam.

In de Doodenboeken staan de portretten van 734 gevangenen, terwijl er circa 860 zijn omgekomen. Van een kleine 130 gevangenen die zijn overleden is dus geen portret aanwezig. Een aantal van hen was erg bekend. Bijvoorbeeld de katholieke pater Titus Brandsma. Hij werd in Bolsward geboren als Anno Sjoerd Brandsma op 23 februari 1881 en kwam op 26 juli 1942 om in concentratiekamp Dachau. Hij heeft een aantal geschriften nagelaten. De bekendste daarvan zijn ‘Mijn cel. Dagorde van een gevangene’ en ‘Het laatste geschrift’. Over Titus Brandsma is veel geschreven, zowel in boeken als op internet, en je kunt dan ook onderzoek naar hem doen.
Een andere bekende gevangene was de sociaal-democraat H.B. Wiardi Beckman, geboren op 4 februari 1904 te Overveen en overleden in Dachau op 15 maart 1945.
Voor de namen van meer bekende en onbekende verzetsstrijders die in het Oranjehotel gevangen gezeten hebben kun je terecht in een van de vele registers van het boek van E.P. Weber.

De kans is klein dat je zelf iemand kent die tijdens de oorlog in het verzet zat. Maar misschien ken je wel een oud-verzetsstrijder, of iemand wiens vader, moeder, opa of oma in het verzet zat. Een interview  met die persoon kan deel uitmaken van je onderzoek. Bij welke activiteiten was de verzetsstrijder betrokken? Is het werk geheim gebleven of kwamen de Duitsers er achter? Wat gebeurde er toen? Zijn er spullen bewaard gebleven uit de oorlogsperiode? Bijvoorbeeld illegale krantjes, een stoffen patch met een gevangenisnummer, een koninklijke onderscheiding, foto's, brieven of een dagboek?
Zie voor een interview het hoofdstuk Het Oranjehotel. 

Het Oranjehotel was een van de vele plaatsen waar de Duitsers politieke tegenstanders van het nazi-regime opsloten. Directeur waren achtereenvolgens Hans Joch, Wilhelm Boy en Johann Schweiger. Je kunt onderzoek naar hen doen.
Zoals je in het verhaal over dominee Bos kunt lezen waren er binnen de gevangenismuren ook mensen die uit alle macht probeerden de gevangenen te steunen. Over hen is tamelijk veel bekend en ze vormen daardoor een goed onderzoeksonderwerp.
Je kunt de architectuur en gebouwen van het Oranjehotel onderzoeken en een vergelijking maken met andere gevangenissen waar veel verzetsstrijders zaten waren, bijvoorbeeld die in Amsterdam (Weteringschans) en Utrecht (Gansstraat).
Tekeningen en dossiers over rijksgevangenissen zijn te vinden in het Nationaal Archief.

Nederland kreeg in 1945 zijn vrijheid terug. In onze tijd is de vrijheid in veel landen ver te zoeken, en worden mensen onderdrukt en vervolgd. Er zijn daar verzetsstrijders actief in geweldloos of gewelddadig verzet. Een voorbeeld van een moderne verzetsstrijder is Ingrid Bétancourt, aan wie dit jaar de Geuzenpenning werd toegekend. Je kunt een vergelijking maken tussen een verzetsstrijder uit onze Tweede Wereldoorlog en een moderne verzetsstrijder.